استاندارد لوله‌ های پلی‌ اتیلن فشار قوی: مواد اولیه و ویژگی‌ ها INSO 14427-1

این اسناد شامل استاندارد ملی ایران به شماره INSO 14427-1 است که در سال ۱۴۰۲ مورد تجدیدنظر اول قرار گرفته است. این متن به بررسی تخصصی سامانه‌های لوله‌گذاری پلاستیکی از جنس پلی‌اتیلن می‌پردازد که برای کاربردهایی نظیر آبرسانی، فاضلاب و زهکشی تحت فشار طراحی شده‌اند. بخش نخست این استاندارد بر ویژگی‌های فنی مواد اولیه و ترکیبات مورد نیاز برای تولید لوله‌ها، اتصالات و شیرآلات تمرکز دارد. این ضوابط با الگوبرداری از استانداردهای بین‌المللی ISO و برای اطمینان از کیفیت و ایمنی زیرساخت‌های آبی تدوین شده‌اند. همچنین در این منابع، فهرست اعضای کمیسیون فنی و مراجع الزامی برای انجام آزمون‌های فیزیکی و شیمیایی معرفی شده است. به طور کلی، این منبع به عنوان یک مرجع قانونی برای تولیدکنندگان و ناظران طرح‌های عمرانی در جمهوری اسلامی ایران عمل می‌کند.

هدف و دامنه کاربرد استاندارد ملی 14427-1 چیست؟

هدف از تدوین استاندارد ملی ۱-۱۴۴۲۷ ارائه ویژگی‌های عمومی آمیزه‌های پلی‌اتیلن (PE) به منظور تولید لوله‌ها، اتصالات و شیرهای تحت فشار (در خطوط اصلی، فرعی و انشعاب) است. این استاندارد برای کاربردهای مدفون یا غیرمدفون در موارد زیر تدوین شده است:

• انتقال آب: شامل آب برای مصارف انسانی، آب خام قبل از تصفیه، انتقال آب برای کشاورزی و سایر مصارف (مانند تخلیه به دریا یا لوله‌های خوابانیده شده در بستر آب).
• فاضلاب و زهکشی: شامل انتقال فاضلاب و زهکشی تحت فشار و سامانه‌های فاضلاب مکشی.

دامنه کاربرد و شرایط عملیاتی: این استاندارد همراه با سایر قسمت‌های مجموعه استاندارد ملی ۱۴۴۲۷، تحت شرایط زیر کاربرد دارد:

• فشار کاری: برای سامانه‌هایی با حداکثر فشار کاری مجاز (PFA) تا ۲۵ بار.
• دما: دمای کاری مرجع ۲۰ درجه سلسیوس در نظر گرفته شده است (برای سایر دماهای کاری باید به پیوست «الف» استاندارد مراجعه کرد).

موارد استثنا: این استاندارد برای کاربردهای صنعتی از قبیل آتش‌نشانی و معدن کاربرد ندارد و برای این مصارف باید به استاندارد ملی شماره ۲۳۲۹۹ مراجعه شود. همچنین لازم به ذکر است که مسئولیت انتخاب مناسب ویژگی‌ها با توجه به الزامات خاص خاک و کارهای نصب بر عهده کاربر نهایی می‌باشد.

چه اصطلاحات تخصصی در این استاندارد برای پلی‌ اتیلن تعریف شده است؟

در استاندارد ملی ایران شماره INSO 14427-1، اصطلاحات و تعاریف تخصصی در پنج دسته‌بندی اصلی ارائه شده است:

۱. اصطلاحات هندسی:

• اندازه اسمی (DN/OD): شناسه عددی اندازه اجزای سامانه لوله‌گذاری که مربوط به قطر خارجی است.
• قطر خارجی اسمی (d_n): قطر خارجی مشخصی که به یک اندازه اسمی اختصاص می‌یابد و برحسب میلی‌متر بیان می‌شود.
• دوپهنی (Ovality): تفاوت بین حداکثر و حداقل قطر خارجی اندازه‌گیری شده در یک سطح مقطع از لوله.
• سری لوله (S): عددی بدون بعد برای شناسایی لوله که با نسبت ابعادی استاندارد (SDR) در ارتباط است.
• نسبت ابعادی استاندارد (SDR): عدد گرد شده‌ای که تقریباً برابر با نسبت قطر خارجی اسمی (d_n) به ضخامت اسمی دیواره (e_n) می‌باشد.

۲. اصطلاحات مواد:

• مواد بکر (Virgin material): موادی به شکل گرانول یا پودر که در معرض هیچ کاربرد یا فرایندی غیر از تولید اولیه قرار نگرفته و مواد بازیافتی به آن اضافه نشده است.
• مواد فرایندشده داخلی: مواد حاصل از تولیدات برگشتی (مانند لوله‌ها و اتصالات استفاده نشده) که توسط خود تولیدکننده مجدداً در فرایند تولید استفاده می‌شوند.
• آمیزه (Compound): مخلوط همگن اکسترود شده از پلیمر پایه (پلی‌اتیلن) و افزودنی‌هایی مانند دوده، رنگدانه و پایدارکننده‌ها.
• سازگاری جوش: قابلیت جوش خوردن دو ماده پلی‌اتیلنی مشابه به یکدیگر برای ایجاد اتصالی که الزامات کارایی این استاندارد را برآورده کند.

۳. مشخصه‌ های مواد:

• حداقل استحکام مورد نیاز (MRS): مقدار استحکام هیدروستاتیک بلندمدت پیش‌بینی شده در دمای ۲۰ درجه سلسیوس برای زمان ۵۰ سال.
• تنش طراحی (\sigma_s): تنش مجاز برای یک کاربرد مشخص در دمای ۲۰ درجه سلسیوس که از تقسیم MRS بر ضریب طراحی (C) بدست می‌آید.
• نرخ جرمی جریان مذاب (MFR): مقداری که نشان‌دهنده گرانروی ماده مذاب در دما و وزنه‌ای مشخص است و برحسب g/10min بیان می‌شود.

۴. شرایط سرویس (بهره‌ برداری):

• فشار اسمی (PN): شناسه عددی مرتبط با مشخصه‌های مکانیکی اجزای سامانه که برای مقاصد مرجع استفاده می‌شود.
• فشار کاری مجاز (PFA): حداکثر فشار هیدروستاتیکی که اجزای سامانه در کاربرد پیوسته می‌توانند تحمل کنند.

۵. محل‌ های اتصال:

• اتصال الکتروفیوژن: اتصالی که از طریق ذوب مواد توسط اثر گرمایی المنت‌های برقی موجود در بدنه اتصال ایجاد می‌شود.
• اتصال جوش لب‌به‌لب: اتصالی که با گرم کردن انتهای صاف لوله‌ها یا اتصالات و فشردن آن‌ها به یکدیگر ایجاد می‌گردد.
• اتصال مکانیکی: اتصالی که با استفاده از قطعات فشاری مکانیکی برای تأمین آب‌بندی و مقاومت ایجاد می‌شود.

ویژگی‌ های فیزیکی و الزامات کیفی مواد طبق این استاندارد چیست؟

طبق استاندارد ملی INSO 14427-1، ویژگی‌های فیزیکی و الزامات کیفی آمیزه‌های پلی‌اتیلنی (PE) در دو بخش اصلی (شکل گرانول و شکل لوله) به شرح زیر تعریف شده است:

۱. ویژگی‌ های فیزیکی آمیزه به شکل گرانول (طبق جدول ۱)

این ویژگی‌ها باید پیش از فرآیند تولید لوله در آزمایشگاه بررسی شوند:

• چگالی پلی‌اتیلن پایه: باید برابر یا بیشتر از ۹۴۰ کیلوگرم بر متر مکعب باشد.
• مقدار دوده (برای آمیزه سیاه): باید در محدوده ۲ تا ۲٫۵ درصد وزنی باشد.
• پراکنش دوده یا رنگدانه: درجه پراکنش باید مساوی یا کمتر از ۳ باشد.
• زمان القای اکسایش (OIT): پایداری گرمایی ماده در دمای ۲۱۰ درجه سلسیوس باید حداقل ۲۰ دقیقه باشد.
• نرخ جرمی جریان مذاب (MFR): مقدار آن باید بین ۰٫۲ تا ۰٫۷ گرم بر ۱۰ دقیقه (تحت وزنه ۵ کیلوگرمی) باشد و حداکثر انحراف مجاز از مقدار اسمی آن ±۲۰ درصد است.
• مقدار آب و مواد فرار: مقدار مواد فرار حداکثر ۳۵۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم و مقدار آب حداکثر ۳۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم تعیین شده است.

۲. ویژگی‌ های آمیزه به شکل لوله (طبق جدول ۲)

این آزمون‌ها بر روی لوله‌های نمونه ساخته شده از آمیزه انجام می‌شود:

• مقاومت در برابر رشد آهسته ترک (SCG): لوله باید در شرایط آزمون (دمای ۸۰ درجه سلسیوس) بدون نقص باقی بماند. زمان آزمون برای مواد PE 100 و PE 80 خودرنگ ۵۰۰ ساعت و برای مواد PE 80 غیرخودرنگ ۱۰۰۰ ساعت است.
• مقاومت در برابر رشد سریع ترک (RCP): لوله باید در برابر انتشار سریع ترک مقاوم باشد که پارامترهای دقیق آن بر اساس فشار بحرانی (p_c) تعیین می‌گردد.
• استحکام هیدروستاتیک: لوله باید بتواند فشارهای مشخصی را در دمای ۲۰ درجه سلسیوس (برای ۱۰۰ ساعت) و ۸۰ درجه سلسیوس (برای ۱۰۰۰ ساعت) بدون شکست تحمل کند.
• کرنش در شکست: مقدار آن باید حداقل ۳۵۰ درصد باشد.
• سازگاری جوش: آمیزه‌ها باید قابلیت جوش‌خوردن به یکدیگر را داشته باشند و در آزمون کشش، شکست آن‌ها باید به صورت شکل‌پذیر باشد.

۳. الزامات کیفی و بهداشتی

• اثر بر کیفیت آب: اگر لوله‌ها برای انتقال آب آشامیدنی استفاده می‌شوند، مواد نباید هیچ اثر نامطلوبی بر کیفیت آب (بو، طعم، ظاهر یا سلامت) داشته باشند و باید طبق استاندارد ملی ۷۱۷۶-۳ بررسی شوند.
• گواهی بچ (Batch Certificate): تولیدکننده موظف است همراه با هر محموله، گواهی شامل مشخصات فنی مانند چگالی، MFR، OIT و میزان دوده را ارائه دهد.
• رنگ: آمیزه باید فقط به رنگ سیاه یا آبی باشد (رنگ آبی منحصراً برای مصارف انسانی کاربرد دارد).

نکته: برای کاربردهای خاص مانند لوله‌های با ضخامت دیواره بیش از ۳۲ میلی‌متر، انجام آزمون‌های تکمیلی مانند مقاومت در برابر هوازدگی (طبیعی یا مصنوعی) نیز الزامی است.

نتیجه گیری در مورد INSO 14427-1-1402

استاندارد ملی ۱۴۴۲۷-۱ ویژگی‌های عمومی و الزامات کیفی آمیزه‌های پلی‌اتیلن (PE) را برای تولید لوله‌ها و اتصالات تحت فشار (تا ۲۵ بار) در شبکه‌های آب و فاضلاب، با هدف تضمین عمر مفید ۵۰ ساله و رعایت استانداردهای بهداشتی تعریف می‌کند. این استاندارد با تعیین دقیق شاخص‌های فیزیکی مانند چگالی، پایداری حرارتی و مقاومت در برابر ترک‌خوردگی، مرجع اصلی تأیید کیفیت مواد اولیه در این صنعت محسوب می‌شود.

دانلود فایل

قیمت و سفارش لوله پلی اتیلن دوجداره کاروگیت فاضلابی

شــرکت سلســله آب حیــات کرمــان تولیدکننده لوله هــای پلــی اتیلــن دوجــداره کاروگیت از ســایز ۲۰۰ الــی ۵۰۰ میلیمتــر بــه صــورت کوپلــر جــدا و ســایز۲۰۰ و ۲۵۰ میلیمتـــر بـــه صـــورت کوپلـــر ســـرخود مطابـــق اســـتانداردهای 9116INSO و 16961DIN و 13476EN بـــا حداقـــل مقاومت حلــقوی 2M/KN31.5 اســت. تنها تولیدکننده لوله کاروگیت در کرمان

مزیت ما برای شما: خرید بدون واسطه از تولیدکننده، تضمین کیفیت. حمل رایگان به سراسر کشور

مشاوره و استعلام قیمت

سوالات متداول در رابطه با استاندارد ملی INSO 14427-1